سبد خرید
0
No products in the cart.

ورود و عضویت

×

قرنی دیگر بر ایران گذشت (فرهنگ‌بان 9 و10)

mpa118
15 مرداد 1401
امتیاز بدهید

قرنی دیگر بر ایران گذشت (فرهنگ‌بان 9 و10)

 

ازان به دیر مغانم عزیز می‌دارند

که آتشی که نمیرد همیشه در دل ماست

 

 

قرنی دیگر بر ایران گذشت. برای سرزمینی با چند قرن تاریخ پر تب و تاب، یک قرن کمتر به چشم می‌آید اما این قرن اخیر وقایعی شگرف همراه داشت. فروریختن دو خاندان حکومت‌گر، اشغال ایران به دست متفقین، نجات آذربایجان، کودتای 28 مرداد 1332، خفقان حاکم بعد از آن، انقلاب 1357، جنگ تحمیلی، هر یک به نحوی می‌توانست هر کشور دیگری را فروبپاشد اما در ایران کار از لونی دیگر بود. انگار نوعی «دوام» با ایران سرشته است. این «دوام» همواره موجب برخاستن و ادامه زندگی شده است. در واقع تمدن کهن ایران در طول تاریخ به همین خصوصیّت «دوام» از سایر تمدن‌های بزرگ متمایز بوده است. از زمان شکل‌گیری نخستین پادشاهی با گستره وسیع، از ماورالنهر تا دریای مدیترانه، و از پی تاخت و تازهای اقوام مهاجم، همواره ایران در این فلات به مسیر حیات خود ادامه داده است. با این‌که زمانی رنگ و لعاب یونانی گرفت، زمانی تازیانه تازیان را چشید و دوره‌ای زیر سم ستوران مغول رفت، باز گوهر خود را حفظ کرد. این هجوم‌‌ها البته روح ایرانی را زخمی کرد و موجب سازگاری با اوضاع جدید شد ولی به زودی عنصر غالب این روح را بر مهاجمان حاکم، چیره ساخت. فرهنگ بخشی جدایی‌ناپذیر از پیکره ایران بوده است. ایرانیان که در چند دوره به زیردستان تبدیل شده بودند، دیری نپایید که نیرو و استعداد خود را در بهره‌مندی از عناصر فرهنگی خود دیدند. این توانایی ممتاز خیلی زود توانست ساز و کار دستگاه حکومت را به سوی خواسته‌های ایرانیان سوق دهد. برتری فرهنگی و نیز تمدن برتر ایرانیان در این هجوم‌ها عامل «دوام» ایران شد. از سوی دیگر یک دلیل دیگر را نیز باید ضعف فرهنگی گروه‌های مهاجم دانست. این دست بالا را داشتن تا نخستین رویارویی با غرب همواره همراه ایرانیان بود. در مواجهه با غرب کار و بار دگرگون شد. ایرانیان برای اولین بار در مواجهه با عاملی بیگانه نه تنها دست بالا را نداشتند بلکه زود دریافتند در بُعد فرهنگی نیز چنته حریف خالی نیست. این ضعف موجب شد تا گروهی فکر کنند برای این‌که از این حضیض بیرون بیاییم باید سر تا پا فرنگی بشویم. این هم راه حل نبود زیرا لایه‌های مختلف فرهنگی ایران در برابر این سخن واکنش نشان داد و طرح‌کنندگان این نگرش خود نیز از آن برگشتند. در عصر رضاه شاه ایران در اندک زمانی با مشت پولادین او رو به مدرن شدن نهاد. در روزگار فرزندش به سوی دروازه‌های تمدن شتاب گرفت بی‌آن‌که او از حال و روز مردم و خواست آن‌ها آگاه باشد. انقلاب 1357 واکنشی به غربی شدن و بی‌اعتنایی کارگزاران به خواست مردم بود. این تحول بزرگ نگرش مخالفت با غرب را تقویت کرد.

از اول فروردین 1401 قرن جدید آغاز می‌شود. این قرن البته با سیطره تکنولوژی و نیز انواع ابزار ارتباط جمعی دیگر راهی برای غفلت یا تغافل باقی نمی‌گذارد. اگر دیر بجنبیم خیلی زود از عرصه علم و فرهنگ جا می‌مانیم. راهی که پیش رو است عرصه آزمون و خطا نیست و جایی برای لج‌بازی و تک‌نگاهی باقی نمی‌گذارد.  باید نگاه و تحلیل و رفتارمان را تغییر دهیم. با حفظ ارزش‌های فرهنگی با آگاهی و درک عصر ارتباطات پیش برویم. این نگرش و رفتار موجب «دوام» و پیشرفت می‌شود.

روزگاری ایران در اوج جوانی و شورمندی فتح‌هایی کرد و قلمرو فرهنگی خود را از خلیج بنگال تا دریای بسفور گسترش داد و زبان فارسی را زبان میانجی مردمانی گونه‌گون ساخت. با زبان شعر از دلاوری و حماسه گفت. این تمدن در روزهای پختگی و خردورزی خود از عشق و زیبایی گفت و در جنبه‌های مختلف هنری جلوه‌های گوناگون زیبایی را خلق کرد. روزگای هم که پا به سنّ گذاشت، آرامش و ثبات را طلبید. ایران امروز با این خیل عظیم نیروی جوان و اندیشه‌های نو در آغاز قرن جدید نگاه به افق‌های نو دارد و خیال از نو جوان شدن را در سر می‌پزد. هیچ کس از آینده خبر ندارد اما بی‌تردید باید به آینده امیدوار بود و در مسیر منتخب خود از قافله تمدن جا نماند. این‌که ایران روزگاری از تمدن‌های بزرگ بشری بوده به جای خود نیکو است امّا نباید به آن گذشته پر شکوه غرّه بود و از واقعیت‌های عصر مدرن غافل ماند. ایران امروز با همه قدرت و توان بالای خود نباید از واقعیت‌ها و امکانات عصر جدید ناآگاه باشد. آگاه بودن و به درستی از همه ظرفیت‌های موجود بهره بردن پیشرفت و شکوفایی را در پی خواهد داشت.

در آغاز سال سوم انتشار مجله، نظرخواهی‌ای در فرهنگ‌بان برگزار می‌کنیم و از صاحب‌نظران خواسته‌ایم تا دیدگاه خود را درباره «ایران در قرنی که گذشت» بیان کنند. طرح این دیدگاه‌ها می‌تواند برای نسل جوان آموزنده باشد و احیاناً کارگزاران فرهنگی و سیاسی را به کار آید. در واقع ما چون قدرت اجرایی نداریم به وظیفه خود عمل می‌کنیم و فقط از بایسته‌ها و شایسته‌ها می‌گوییم. امیدوارم مؤثر باشد و به کار بیاید. ایدون باد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

فیلدهای قابل نمایش را انتخاب کنید. بقیه فیلد ها مخفی خواهند شد
  • تصویر
  • کد محصول
  • نمره
  • قیمت
  • موجود
  • دسترسی
  • توضیح
  • عرض
  • اندازه
  • ویژگی ها
  • فیلد دلخواه
مقایسه
preloader